Architrenius

Liber primus

___________________________________________________

Capitulum 1

De potencia laboris et ingenii et de impotencia desidie

Capitulum 2

De remocione arrogancie

Capitulum 3

Contra depravacionem veterum modernorum

Capitulum 4

De ortu eius ad quem scribitur

Capitulum 5

De oblacione opusculi

Capitulum 6

De invocacione ad Deum

Capitulum 7

Contra invidos

Capitulum 8

De recordacione Architrenii circa

opera retroacta, et ibi incipit narracio operis

Capitulum 9

De Nature potencia

Capitulum 10

De monstruosis

Capitulum 11

De proposito Architrenii

Capitulum 12

De itineracione eiusdem

Capitulum 13

De domo Veneris

Capitulum 14

De descriptione puelle

_____________________________________

Capitulum 1

De potencia laboris et ingenii et

de impotencia desidie

Velificatur Athos, dubio mare ponte ligatur,

Remus arat colles, pedibus substernitur unda,

Puppe meatur humus, pelagi Thetis exuit usum,

Salmoneus fulmen iaculatur, Dedalus alas

5

Induit: ingenii furor instat et invia preceps

Rumpit et artifici cedit natura labori.

Languida Segnicies Veneris nutricia tractat

Ocia, dilatrix operum, dissuada laborum,

Venativa more, vix inceptura, quod ipso

10

Principio rumpit, hodiernos crastinat actus

Et, quod preteritum, numquam facit, usque futurat,

Ausus attenuat, animos premit, illigat artus

Contemptusque luto defedat aromate morum

Pectus odorandum, fame secura, pudende

15

Assuescit vite, viciique paludibus herens

Sorde volutatur, oculoque improvida ceco

Mentis ab excubiis expellit inhospita curas

Sollicitosque metus, currentibus urget habenam

Ingeniis, fixoque modo conamina sistit, –

20

Torporisque iacet studii vigilancia sompno.

Difficiles aditus et, quo luctamine prono

Nitendum est, odit, non invitata labores

Laude coronanti nec, quo dulcescere sudor

Edidicit, lucro, gladios in bella trahenti

25

Facturoque leves freta, tela, pericula, cedes.

Tedia Segniciem comitantur et invida letis

Tristicies, Luxusque vacans Lascivia pompis

Et Venus et renum cinctus Petulancia solvens,

Cognatusque Necis Sopor et precursor inhermis

30

Torpor Egestatis et amara Opprobria vultu

Mesta verecundo, salibusque Irrisio mordens

Et Pudor et partes Infamia nuda pudendas

Et vaga propositi Levitas et nescia fixis

Mobilitas mansisse rotis et devius Error,

35

Votorumque vices crebro Inconstancia versans

Et fluitans Animus et non statura Voluntas,

Pigraque Mollicies et Inhercia parca laboris

Et fractus studii Languor, morbusque senecte

Debilitas, sterilisque brevi sub pondere manans

40

Sudor et abscisis titubans Ignavia nervis.

Capitulum 2

De remocione arrogancie

At ne Desidia Muse michi sopiat ignes,

Nascitur et puero vagit nova pagina versu,

[Propositique labor victorem spondet et audax]

Grandibus inceptis studii constancia; verum

45

Inter Apollineas lauros fas esto mirice

Deiectis vernare comis, non precinit omnem

Ad digitum Phebea chelis, non novimus aures

Aonia mulcere lira, non pectinis huius

In plebem vilescit apex; hec gloria vatum,

50

Hoc iubar, hic titulus solos contingit Homeros.

Sufficiet, populo si suffecisse togato

Hic poterit nostre tenuis succentus avene.

In Cresi ne sudet opes privatus Amiclas!

Contentum proprio faciunt me tuta facultas

55

Angustique lares, modico me posse potentem

Metior ad multum, nec gutture rumpar hanelo

Sirenum insidias equasse et funus oloris,

Dum mea ieiuno michi sibilet ore cicada.

Non ago precipites sopire leonibus iras

60

Pectine vel rigidos mores mollire ferarum.

Hoc precor, hoc satis est, si nostra hec arida plebis

Aure sono tenui ieiunia solvat harundo.

Incola mergus aque madidis ne provocet alis

Surgentes aquilas lambentibus ethera pennis!

Capitulum 3

Contra depravacionem veterum

modernorum

65

O michi suspecta veterum mordacior etas,

[Acrius in iuvenes decorrosiva senectus!]

Ne preme, sed pressa meritorum nomina tolle,

Que male tondenti decerpit forcipe livor;

Dulcescat gravium maiestativa virorum

70

Lingua, nec invidie fuso crudescat aceto.

Deucalioneum pelagus vel naufraga Pirre

Secula non vidi vel, quas solaribus ardens

Vector equis radio sicienti sorbuit, undas;

Non me preteritis iacto latuisse diebus

75

Meoniumque senem michi convixisse, nec evi

Laucius intitulor senioris laude, modernis

Maior, ab ignotis fame lucrosior annis.

Sustineas quod me dederint hec tempora nec, si

Videris auctorem, precio leviore libellum

80

Argue nec, si quem meruit, deperdat honorem.

Non me limes Acin, non barbarus edidit Athlas;

Non apud Arturi glaciem solemque Sienes

Advena spectandos ordiri glorior ortus –

Philosophum faciente loco soloque verendum

85

Externi terrore loci; nodosa meretur

Nondum ruga coli, nondum veneranda senecte

Albet olore coma, non sum cui serviat auri

Turba vel argenti, cui rerum copia mundo

Plaudat adulanti, cui Serum purpura vatis

90

[Attitulet nomen, cuius facunda smaragdus]

Disputet in digitis vulgique assibilet aures

Attonitas gemmis; liber est, non libra, Iohannes

Quod canit et Cirre modicum de fonte propinat,

Hiisque magis Phebus ciatis quam Bachus inundat.

95

Ha quod Alexander tetigit: decisor Homeri,

Zoile, tu laudum cinicus, tu serra bonorum,

Magna doles, maiora notas, in maxima sevis.

Siste gradus solitos, odio tibi vapulo, libro

Parce, nec auctoris in opus iactura redundet.

Capitulum 4

De ortu eius ad quem scribitur

100

Gloria Pergamee sepeliri gentis Achiva

Non potuit flamma, stetit occursante ruina

Indilapsus apex, pulsanti cedere fato

Non cecidisse tulit; Danais Fortuna caminis

Excoxit non seva Friges, maioraque bellis

105

Erudiit perferre viros, et diruta maior

Stanti Troia fuit; non est incensa, sed igni

Uberius lucrata iubar, radiosque Pelasge

Dardanios auxere faces, nec palluit illo

Sol Asie fumo; fines augusta potestas

110

Indignata breves, iam fastidiverat Ide

Artari plebea iugis, mundique recessus

[Plenior imperii Romanis Pergama pensat]

Occupat et validis maiora supermeat ausis.

Fascibus et, tanto si quid de culmine fati

115

Diminuit livor, virtus reparavit: et orbi

Hic urbem rapuit, hec orbem reddidit urbi.

Prodiga nec tandem niveis exhausta metallis,

Utilium mater dulcique puerpera gleba,

Absolvit Frigiis affusa Britannia Grecos.

120

Immo Friges Frigius sanguis solatur, hanelos

Exhilarat luctus, quem derivavit Iuli

Postera maiestas nostroque insplenduit evo.

Nec nisi nobilium medios intexuit ortus

Ille Dei sedes, thalamus virtutis, honesti

125

Ortulus et morum, viciis impervia, Tempe

Altera, quam nec hiemps nec fervor marcidat, Hibla.

Ille procellosos innaufragus enatat annos,

Inferius flantem scelerum premit altior Austrum,

Nec mundi quatitur hac tempestate, malorum

130

Nubibus et ventis sublimior, alter Olimpus.

Surgit et explicitos apices extendit in ortus,

Crescit et in titulos maiores erigit Idam,

Fulget et aureolo populatur sidere noctem,

Gaudet et impluvium meroris siccat et imbres,

135

Vernat et hiberna Walterus diluit, in quo

Florida Troianum redimit Cornubia dampnum.

[Vix tanti ciatum pelagi delibo, licebit]

Solverer in quevis commendativa viroque

Impluerem laudes, nam morum prevolat alis

140

Curriculum laudis, solus capit omnia fame

Nomina: nec veris adventum percipit Ethne

Gloria, nec crescit Phebus face, mundus harena,

Secula momento, nimbo mare, linea puncto.

Capitulum 5

De oblacione opusculi

O cuius studio, quo remige navigat estu

145

Mundanoque mari tumidisque exempta procellis

Linconie sedes, o quem non preterit equi

Calculus, o cuius morum redolencia celum

Spondet et esse nequit virtus altissima maior,

Indivisa minor, cuius se nomen et astris

150

Inserit et Fame lituo circumsonat orbem;

O quem Rothomagi sedes viduata maritum

sperat et aspirat, solidisque amplexibus ardet

Astrinxisse virum, fragrantis odoribus uti,

Morum deliciis, virtutis aromate, sponsi

155

Pectore, quod Phebum redolet, quod Nestora pingit;

Vere novo thalami florere expectat et illos

Ascendisse thoros, ubi Virtus pronuba, Christo

Auspice, sacrati et sacre connubia firmet;

Optat ut Arthois infusum manna Britannis

160

[Cedat et irriguum Normannis influat, urbia]

Aridule deserta rigans, siciencia sacros

Linconie fontes et vix libata recentis

Gaudia prima favi, longum sperata brevique

Degustata mora; revocat, quem misit, alumpnum

165

Depositumque petit et, quo videt Anglia, reddi

Poscit inoccidui commissum luminis usum;

Virgo virum, matura thoros, innupta maritum,

Orba patrem, mutilata caput, iactata salutem.

Ceca ducem, tenebrosa iubar, nocturna lucernam

170

Exigit et queritur tardanti mane, suumque

Eclipsata sitit rediturum Cynthia Phebum;

O michi Mecenas operis, tractique laboris

Expectata quies, rudis indubitata Minerve

Spes, adhibe ceptis oculi mentisque favorem.

Capitulum 6

De invocacione ad Deum

175

O qui secretas homini metiris harenas

Et numero claudis dubium monstrancia fatum

Sidera; qui nosti, mundine intermina surgat

Area, nec Stigie noctis latuere recessus,

Et solus solisque modum luneque meatum

180

Scis, Deus, et celas incauto iudice visu

Astrorum excursus: fallitque et fallitur idem

Etheree venans oculus secreta Minerve;

[O divum deitas, nusquam deflexa superni]

Linea consilii, divine pagina mentis.

185

Qua nec desit apex nec iotha superfluat, una

Singula complectens, que dispertita quotannis

Evolvit series nulli mutanda sororum;

Cui Cloto, Lachesis deservit et Atropos: illa

Stamina dispensans fusis vitalibus, illa

190

Fila trahens operi, donec concluserit illa;

O Cirre latices nostre, Deus, implue menti,

Eloquii rorem siccis infunde labellis

Distillaque favos, quos nec, dum Tagus harenis

Palleat aut siciat admotis Tantalus undis,

195

Horreat insipidos etas vel livor amaros.

Dirige, quod timida presumpsit dextera, dextram

Audacem pavidamque iuva, tu mentis habenam

Fervoremque rege; quicquid dictaverit ori

Spiritus aridior, oleum suffunde favoris.

200

Tu patris es verbum, tu mens, tu dextera: verbum

Expediat verbum, mens mentem, dextera dextram.

Capitulum 7

Contra invidos

Hoc eciam votum facili bonitate secunda,

Hoc nostris superadde bonis, ne transeat istud

Ad limam livoris opus, ne senciat illam

205

Iudicii formam, qua cancellatur honestum,

[Suppletur vicium, que verba decentia radit]

Turpia subscribit, que prestantissima scalpro

Mordet et omne bonum legit indignante labello.

Dulcius expectat examen pagina, iustas

210

Pro viciis latura notas habituraque nomen

Pro meritis laudisque vicem, si forte venusti

Quid ferat, auditu dignum punctoque favoris.

Sit procul invidie suspecta novacula, solis

Ingeniosa dolis; procul hec sit vipera, nullo

215

Corruptura nisi rerum momenta veneno.

Capitulum 8

De recordacione Architrenii

circa opera retroacta, et ibi incipit

narracio operis

Dumescente pilis facie, radioque iuvente

Obscuris pallente genis, cum mala viriles

Exacuit nemorosa rubos nec primula mento

Vellera mollescunt, virides quot luserit annos,

220

Respicit et, quicquid tenero persuaserit etas

Floridior, recolit memor Architrenius, imas

Pectoris evolvit latebras mersosque profunda

Explorat sub mente lares, nec moribus usquam

Invenit esse locum, nec se virtutibus unum

225

Impendisse diem. «Mene istos» inquit «in usus

Enixa est Natura parens, me misit ut arma

In superos dampnata feram, divumque reatus

[Irritent odium? legesque et iura meique]

Preteream decreta Iovis? viciine potestas

230

Mortales eterna premit? facinusne redundat

Diis invisa palus? mater quid pignora tante

Destituit labi nec, quem produxit, alumpno

Excubat, ut nullis maculam scelus inspuat actis?»

Capitulum 9

De Nature potencia

Illud enim supraque potest nullaque magistras

235

Non habet arte manus, nec summa potencia certo

Fine coartatur: astrorum flammeat orbes,

Igne rotat celos, discursibus aera rumpit,

Mollit aque speram, telluris pondera durat,

Flore coronat humum, gemmas inviscerat undis,

240

Phebificans auras, stellas intexit Olimpo.

Natura est quodcumque vides, incudibus illa

Fabricat omniparis, quidvis operaria nutu

Construit, eventusque novi miracula spargit.

Ipsa potest rerum solitos avertere cursus,

245

Enormesque serit monstrorum prodiga formas,

Gignendique stilum variat, partuque timendo

Lineat anomalos larvosa puerpera vultus.

Capitulum 10

De monstruosis

Mascula Graccorum tribuit gestamina matri;

Malleolosque ferens duplici cum folle viriles,

250

[Coniectura fuit gemini Cornelia sexus.]

Nubit Aristonte mulier modo, nubitur illi

Permutatque thoros ea vir modo, federe fedus

Rumpit et efficitur illa ille, marita maritus:

Passaque tritorem rursus terit area, ducit

255

Femina, sulcus arat, fodit ortus, malleat incus.

Curio natales armato dentibus ore

Exiit in luctus; acuit pro dentibus ossis

Continui massam Prusie filius; ossa

Ligdamus extersis habuit concreta medullis,

260

Qui tulit ad Siculos victoris premia laurum,

Quam dedit Herculei ludi servator Olimpus.

Ethiopum naso facies non surgit et oris

Planicie strata, non delibantur odores

Naribus aut cerebrum lacrimosa foramina purgant.

265

Sunt quibus excludit lingue iactura susurros,

Eloquiique vices digiti facundia tractat,

Interpresque manus animi secreta retexens,

Obsequium vocis signis affabilis equat

Et tacite rixans imitatur garrula lites.

270

Sunt quibus ora brevi coeunt obnoxia rime,

Qua bibulis stomacho cibus inspiratur avenis,

Vixque trahit cannis extorta liquamina Maurus,

Quem dapis irrigua mediatrix lactat harundo,

Dum calami rores angusta mamillula plorat.

275

In pede bis binos digitos duplat accola Nullo.

Est qui monoculo vultu contentus et uno

Crure potens cursus, plantam resupinat ad ignes

Solis et erecti spacio pedis efficit umbram.

Gens Libre vicina, carens cervicibus, inter

280

Supremos humeros oculorum concavat orbes.

Sunt qui bis binis pedibus, sunt qui ore canino

Degenerant: homines specie, sed monstra figuris.

Est cui cana comam puerilis liliat etas,

Maturusque putrem vetulam deliliat annus.

285

Staturam cubitis septem distendit Horestes;

Bis senis Frigios potuit movisse ruentis

Gemagog arduitas, Corinei fracta lacertis.

In bis quinque pedes produxit Gabbarus artus;

Aucta ter undenis cubitis mensura Metellum

290

Terruit, et Flacci tenuit mirantis ocellos

Corporis humani plus quam Titania moles.

Gens Scita spectatu geminis oculata pupillis

Ledit et irata Bitia, quocunque rotatur,

Enecat intuitus, oculis inserpit inurens

295

Ira, peremptivi radiis interfica visus.

Non est passa levi Crassum mollescere risu,

Antoniam Drusi sordente madescere sputo,

[Fumida Pomponii solvi ructatibus ora,]

Fulmine Fortune Socratis pallescere vultus

300

Aut miseris letos rigidum flexisse tenorem.

Felices et pene dei, quos educat aura,

Quam pomi premellit odor: fragrancia genti

Panis agit potusque vices, hic Bachus in eius

Est ciatis, hec corbe Ceres, sic Gangis alumpno

305

Vivitur et redimunt oris ieiunia nares;

Non effusa gule, non ventris tabida luxu

Nacio: nec sordet utero, nec gutture peccat.

Duricia Psillum sic loricavit, ut atris

Integer eludat pugnantes morsibus angues,

310

Solaque pro muri cutis est insaucia vallo,

Parma veneniferi iaculis impervia dentis.

At me pestiferis aliis exponit inhermen

Anguibus et tortis viciorum deteror idris.

Non michi pacifico nudum latus asperat ense,

315

Non Calibum plumis lorice recia nodat,

Non surgente caput animosum casside cristat,

Non clipei telis obtendit menia: nec, quos

Det Natura, timent scelerum Stimphalides arcus,

Nec furtim lesura nefas deterret harundo.

Capitulum 11

De proposito Architrenii

320

«Quid faciam, novi: profugo Natura per orbem

Est querenda michi. veniam, quacumque remotos

[Abscondat secreta lares, odiique latentes]

Eliciam causas et rupti forsan amoris

Restituam nodos, adero: pacemque dolorum

325

Compassiva feret et subsidiosa roganti

Indulgebit opem, flecti pacietur, hanelas

Hauriet aure preces et mentis verba medullis

Blanditiva bibet, lacrimisque pluentibus udas

Siccabit mansueta genas, ad vota parentem

330

Filius inducet» – spes solativa timorem

Eicit et ceptis favet et temptasse repulsa

Nil metuit peius – «ibo properancius, ibo

Ocius et, que sit miseris fortuna, videbo.»

Capitulum 12

De itineracione eiusdem

Rumpitur ergo more sterilis dilacio, ceptum

335

Promovet, urget opus, mundi circummeat axes

Et pede sollicito terit Architrenius orbem:

Montibus insudat, metit egro poplite valles,

Languet in abruptis, in planis prevolat auras;

Ardua morbificant, relevant devexa laborem;

340

Sicca pedum curru, manuum legit humida remo,

Sese navicule, sese vice remigis utens;

Nec suspendit iter, scopulos si planta queratur,

Crura rubus fodiat, faciem ramalia cedant,

Dumus aret vultus, Boree furor ora flagellet,

345

[Ardeat ad radios cutis, extinguatur ad imbres,]

Sub Phebo siciat, pluviis adaquetur amictus,

Seviat aut estus aut frigoris ira, caputque

Alba ligustret hiemps, nigra quod vacciniet estas,

Et face sol Maurum faciat, nive bruma Britannum.

Capitulum 13

De domo Veneris

350

Iamque fatigato Veneris domus aurea, rerum

Flosculus, occurrit, monti superedita, qualem

Cantat odorifero Philomena poetica versu,

Que, quibus intorsit odii certamina livor,

Rufinum viciis, Stiliconem moribus armat,

355

Alternansque stilos istum premit, erigit illum,

Neutrum describit, tacet ambos, fingit utrumque.

Hic dea virginibus roseum cingentibus orbem

Presidet et rudibus legit incentiva puellis,

Inque viros faculas accendit et implicat hamos.

360

Ex quibus una, loci specie pictura, choruscat

Stelligero vultu plus quam Ledea, Dione

Altera, que lunam maiori prevenit astro,

Et quam subradiat Phebi minus emula Phebe.

Capitulum 14

De descriptione puelle

Verticis erecta moderatum circinat orbem

365

Sperula, nec temere sinuato deviat arcu,

Non obliqua means, ubi nec tumor advena surgit,

[Nec vallis peregrina sedet; lascivit in auro]

Indigena crinis, nec mendicatur alumpnus

Pixidis, exter honos, nec nubit adultera ficte

370

Lucis imago come: non exulat arte capilli

Umbra, nec aurifero ferrum sepelitur amictu.

Hec capitis preciosa seges nec densior equo

Luxuriat, iuncto descensu prona, nec errat

Limite turbato, nec divertendo vagatur

375

Transfuga, nec cedit alio pulsante capillus.

A frontis medio tractu directa superne

Verticis ad centrum via lactea surgit aranti

Pectine, cuius acu geminas discessit in alas,

Et tandem trifidum coma cancellatur in orbem

380

Divisoque prius iterum cohit agmine crinis.

Liber apex frontis nitidum limante iuventa

Tenditur in planum: trito radiosa politu

Et bysso, quo prima cutem vestiverat etas,

Candida, nec macule nevo nubescit, oloris

385

Emula, nec recipit vaccinia mixta ligustris.

Qua propior naso frons ultima vergit, aperto

Parvula planicies spacio nudatur, utrimque

Luna supercilii tenui succingitur arcu,

Nec coeunt medio distincta volumina fine:

390

Gracius alternos prohibent divorcia tactus,

[Communisque rubo via non silvescit, eamque]

Non operit mentis pilus accusator amare,

Nec clausi loquitur fellis nemorosa venenum.

Tortilis auricule nodosaque cellula gyrum

395

Explicat et tornata brevem complectitur orbem,

Mundaque Nature digito purgata, latenti

Nusquam sorde rudis; scabros inculta recessus

Erubuisse nequit verborum semita, planum

Libera sternit iter; fruticoso calle, lutosis

400

Non odiosa viis, susceptam nuncia menti

Portatura notam, vocisque domuncula, cuivis

Semper aperta sono, tersisque penatibus hospes,

Murmura vel timidos non exclusura susurros.

Excubie lampas faculis ignescit ocellus

405

Sidereis, in quo saphyri flammata diescit

Gemmula, quam rutili mediam circumligat auri

Torquis, ad extremos tractus ardente beryllo.

Prima pudicicie testis mansuescit ocelli

Simplicitas, mentisque foris iuratur honestas,

410

Promittitque fides oculi sincera Sabinam.

Egreditur nasi brevitas producta, magistro

Permittente modo, quo precurrente tumentis

Ardua colliculi non dedecet aggere, turpes

Excursus aquila nescit vel sima recursus;

415

[Dirigitur iusto spacio librata, venuste]

Tracta nec alterutro declinans regula: nasum

Non procul extendit refugove reciprocat arcu.

Naris odorate redolet thymus, intimus extra

Non celatur honos, gemino dulcescit aroma

420

Thuribulo spirans, letum fragrancia pascit

Aera vicineque lares imbalsamat aure,

Et vacuos implent absencia cinnama tractus.

Non ibi lascivis riget importuna pilorum

Silvula, nec naris tenui crinitur arista

425

Munda, nec interius rudibus dumosa capillis.

Ebriat aspectus, animum cibat; omne tuentis

Delicium facies et predo, cupidinis hamo

Piscatura viros; hec Nestoris esse timori

Iam gelidis annis, hec sollicitasse Catonem

430

Recia vel laquei vel pulmentaria possent.

Hic color exultat placituro sedulus ori

Incola flamma rose, quam circumfusa coronant

Lilia, candentes vultus accendit et ignes

Temperat et parcit faculis et amicius urit

435

Blandior extremi fusa nive purpura limbi.

Hec rosa sub senio nondum brumescit et oris

Hic tener in teneris puerisque puellulus annis

Flosculus invitat oculos et cogit amorem

[Mentibus illabi stupidis, Venerique ministrat]

440

Arma suasque faces, lunatque Cupidinis arcum

Pectoris in vulnus. glacie contracta senecte

Non ibi languet hyemps, illuc inserpere ruga

Non presumit anus, subito circumvaga passu

Et faciem longo pede signatura viatrix.

445

Vernanti minio suffusa labellula, nullo

Vulgari pictore rubent, nec protrahit Artis

Obsequium, quam sola dedit Natura, rubricam.

Non morsu solito – parcenti dente – labelli

Extorquetur honos et, quo suprema loquendi

450

Ianua vestitur, non huius texuit ostrum

Artificis pecten, orisque accensa gemello

Limine sardonicis native prunula candet.

Divite precingit vallo redolencia lingue

Atria dentis ebur, qui nec livescere morbo

455

Erubet aut putris olida ferrugine sordis;

Nec male radicum solidata sede minuto

Agmine rarescit nec, dum comes improbus instat

Proximus, urgenti cedens extrarius errat,

Nec minor est speciem merito vicinia fine,

460

Nec linguam reserat foribus distancia ruptis,

Aut clausos aperit spacii cesura penates.

Colle tumens modico convexi argentea menti

[Area descendit, quantum studiosa venusti]

Nobilitas forme decreverit, omnia iusto

465

Philosophata modo; pretenditur ordine lecto

Meta, nec effusum pregnanti porrigit alvo

Curvatura sinum, teretisque licencia clivi

Non nimis ausa brevi sinuatur fine, decenti

Monticulo surgens, humili lascivula dorso.

470

Ningit in albenti mansura pruinula collo,

Nec quatitur ventis, nec hanelo carpitur estu

Verna, nec hiberno Boree cessura tiranno,

Nec metuens Parthi dominum latrasse Leonem,

Cum fumante furit, timor anni, Sirius arcu.

475

Gutturis illimi speculo contendit ad unguem

Tersa superficies, cupidos vix lubrica tactus

Sustinet, ut possit digito labente repulsam

Erubuisse manus; non hic montana thorosos

Multiplicat pinguedo gradus, testata gulosam

480

Finitimis clivosa iugis; non proxima nudos

Gutturis orbiculos cutis exprimit, ossibus arto

Nubilis amplexu, paulo placitura recedit;

Nec, carnis medie quod epentesis addit, avare

Sincopat exertis macies ingloria nervis.

485

Omnis in hac una species consedit, ubique

Inseritur, nusquam declinativa, modumque

Iactitat in quovis spacio librasse venustum.